Kargo faturasında tek bir rakam görürsünüz ama o rakam birkaç ayrı kalemin toplamıdır. Bu kalemleri bilmek, hem beklenmedik ücretlerin nedenini anlamanızı hem de maliyeti düşürmenizi sağlar.
1. Desi veya ağırlık
Temel kalem budur. Firmalar, gönderinin hacimsel ağırlığı (desi) ile gerçek ağırlığından hangisi büyükse onu esas alır.
Türkiye içi gönderilerde yaygın formül:
Desi = (En × Boy × Yükseklik) ÷ 3000
Böylece hafif ama hacimli bir yorgan, ağır ama küçük bir kitap kolisinden pahalıya gidebilir. Ayrıntılı örnekleri desi yazımızda bulabilirsiniz.
Asgari ücret
Çok küçük gönderiler için bile bir alt sınır vardır. Bir kolye kutusu ile bir ayakkabı kutusu aynı fiyata gidebilir. Bu yüzden tek tek küçük gönderiler yapmak yerine birleştirmek genellikle daha ucuzdur.
2. Mesafe kademesi
Firmalar mesafeyi kilometre olarak değil, kademe olarak fiyatlar:
- Şehir içi: Aynı il sınırları içinde
- Bölge içi: Komşu iller veya aynı operasyon bölgesi
- Şehirler arası: Uzak iller
- Uzak bölge / özel bölge: Ulaşımı zor ilçeler, adalar, dağ köyleri
Son kademe çoğu zaman ek ücretlidir ve gönderi sırasında fark edilmez; fatura geldiğinde ortaya çıkar. Varış noktanız merkezî değilse bunu baştan sorun.
3. Hizmet tipi
| Hizmet | Etkisi |
|---|---|
| Şubeden şubeye | En ucuz seçenek |
| Şubeden adrese | Standart |
| Adresten adrese (kapıdan alım) | Alım ücreti eklenir |
| Aynı gün / ekspres | Ayrı ve yüksek tarife |
| Randevulu teslimat | Ek ücret olabilir |
4. Ödeme ve tahsilat kalemleri
- Kapıda ödeme komisyonu: Kurye ürün bedelini tahsil ediyorsa, tutar üzerinden oransal veya sabit bir hizmet bedeli alınır.
- Karşı ödemeli işlem bedeli: Kargo ücretini alıcının ödediği gönderilerde ek kalem çıkabilir.
- Kartla tahsilat: Ödeme kuruluşu komisyonu eklenebilir.
Bu seçeneklerin farkını kapıda ödeme yazımızda anlattık.
5. Değer beyanı ve sigorta
Gönderinin değerini beyan etmek, tazminat tavanını yükseltir ve karşılığında beyan edilen değer üzerinden oransal bir ücret alınır. Değerli gönderilerde bu kalem masraf değil, sigorta primidir. Kargo sigortası yazımıza bakabilirsiniz.
6. Ek ve değişken kalemler
- Yakıt katkı payı: Akaryakıt fiyatlarına bağlı olarak değişen oransal ek
- Hizmet katkı payı
- İkinci ve üçüncü teslim denemesi: Adreste bulunamama durumunda
- İade taşıma ücreti: Teslim edilemeyen gönderinin geri dönüşü
- Ardiye: Uzun süre şubede bekleyen ticari gönderilerde
- Vergiler
Neden beklediğimden fazla çıktı?
En sık karşılaşılan üç neden:
- Yeniden ölçüm. Şube veya aktarma merkezi paketi yeniden ölçer. Beyan ettiğiniz ölçüyle gerçek ölçü arasındaki fark faturaya yansır. Kutunun dışına taşan bant ve çıkıntılar da hacme dâhildir.
- Uzak bölge farkı. Varış noktası özel bölge kapsamındaysa ek ücret doğar.
- Ek hizmetler. Kapıdan alım, kapıda ödeme, ikinci teslim denemesi gibi kalemler sonradan eklenir.
Maliyeti düşürmenin yolları
- Kutuyu küçültün. Doğrudan kontrol edebileceğiniz tek kalem budur. Her kenardan birkaç santim, desiyi ciddi biçimde düşürür.
- Şubeden şubeye gönderin. Kapıdan alım ve kapıya teslim kalemlerini çıkarır.
- Gönderileri birleştirin. Asgari ücret her paket için ayrı işler.
- Düzenli gönderi yapıyorsanız anlaşma yapın. Liste fiyatları ile anlaşmalı tarifeler arasında ciddi fark vardır.
- Firma karşılaştırın. Aynı paket için firmalar arasında belirgin fark olabilir.
Tahmini tutarları yan yana görmek için ücret hesaplama sayfamızı kullanabilirsiniz. Buradaki rakamlar tahminidir, resmî tarife değildir; kesin fiyat için firmanın kendi kanallarına danışın.