Kargo fiyatını sorduğunuzda size ilk sorulan şey çoğu zaman paketin ağırlığı değil, desisi olur. Aynı 2 kilogram, bir ayakkabı kutusunda gönderildiğinde başka, bir yorgan poşetinde gönderildiğinde bambaşka bir fiyata denk gelir. Bunun nedeni basittir: kargo araçlarında kısıtlı olan şey tonaj değil, yerdir.
Desi nedir?
Desi, bir gönderinin araçta kapladığı hacmin ağırlık birimine çevrilmiş halidir. Kargo firmaları bir tıra ne kadar kilo yükleyebildiğine göre değil, kaç paket sığdırabildiğine göre kazanç elde eder. Büyük ama hafif bir koli, küçük ve ağır bir koliden daha fazla yer kapladığı için daha pahalıya taşınır.
Sektörde bunun karşılığı “hacimsel ağırlık” ya da “desi” olarak geçer. İkisi de aynı şeyi anlatır.
Desi nasıl hesaplanır?
Türkiye içi gönderilerde neredeyse tüm firmaların kullandığı formül şudur:
Desi = (En × Boy × Yükseklik) ÷ 3000
Ölçüler santimetre cinsindendir. Bölen sayı sektörde “desi katsayısı” olarak bilinir ve firmadan firmaya, taşıma tipinden taşıma tipine değişebilir.
Örnek hesaplar
| Paket | Ölçü (cm) | Hacim | Desi | Gerçek ağırlık | Faturalanan |
|---|---|---|---|---|---|
| Ayakkabı kutusu | 35 × 25 × 15 | 13.125 | 4,4 | 1,2 kg | 5 desi |
| Kitap kolisi | 30 × 20 × 20 | 12.000 | 4,0 | 8 kg | 8 kg |
| Yastık / yorgan | 60 × 40 × 40 | 96.000 | 32 | 2 kg | 32 desi |
| Telefon kutusu | 20 × 15 × 10 | 3.000 | 1,0 | 0,5 kg | 1 desi |
Tablodaki son sütun önemli. Firmalar desi ile gerçek ağırlıktan hangisi büyükse onu faturalandırır. Kitap kolisi örneğinde desi 4 çıkmasına rağmen paket 8 kilo olduğu için 8 üzerinden ücretlendirilir. Yorgan örneğinde ise tam tersi olur: 2 kiloluk paket 32 desilik yer kapladığı için 32 desi üzerinden ödersiniz.
Kendi paketiniz için hızlıca sonuç almak isterseniz desi hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
Neden her firma farklı sonuç veriyor?
Aynı paket için iki firmadan farklı desi duymanızın birkaç nedeni var:
- Katsayı farkı. Yurt içi karayolu taşımada 3000 yaygındır. Hava yolu ve uluslararası gönderilerde genellikle 5000 katsayısı kullanılır; bu da aynı paketin daha düşük desi çıkması demektir. Bazı firmalar belirli hizmetlerde 4000 uygulayabilir.
- Yuvarlama yöntemi. Çoğu firma çıkan sonucu bir üst tam sayıya yuvarlar. 4,4 desi pratikte 5 desi olarak işlem görür.
- Asgari desi. Çok küçük gönderiler için bile genellikle 1 desi alt sınırı vardır. Bir yüzük kutusu ile bir telefon kutusu aynı fiyata gidebilir.
- Ölçüm noktası. Ölçü paketin en dış noktalarından alınır. Kutunun dışına taşan bant, kulp, çıkıntı veya düzgün kapanmamış kapak hacmi büyütür.
Desiyi düşürerek nasıl tasarruf edilir?
Paketleme, kargo maliyetinin doğrudan kontrol edebileceğiniz tek kalemidir. Birkaç pratik yöntem:
- Kutuyu ürüne göre seçin. Elinizdeki en büyük kutuyu kullanmak kolaydır ama pahalıdır. Yukarıdaki yorgan örneğinde kutuyu her kenardan 10 cm küçültmek desiyi 32’den 12’ye indirir.
- Boşlukları doldurun, kutuyu şişirmeyin. Dolgu malzemesi ürünü korumak içindir, kutuyu büyütmek için değil.
- Sıkıştırılabilir ürünleri vakumlayın. Tekstil, yorgan, yastık gibi ürünlerde vakum poşeti desiyi yarıya indirebilir.
- Uzun kenardan kaçının. Bazı firmalar belirli bir uzunluğu aşan gönderilerde ek ücret uygular. Uzun ve ince paketler genelde sorunludur.
- Tek paket mi, birkaç küçük paket mi? Genelde tek paket daha ucuzdur çünkü her paket için asgari ücret işler. Ama tek paket çok büyüyorsa hesabı iki yöntem için de yapın.
Desi dışında fiyatı etkileyen kalemler
Desi tek başına fiyatı belirlemez. Tutarın üzerine şunlar eklenebilir:
- Mesafe kademesi (şehir içi, bölge içi, şehirler arası)
- Kapıdan alım veya kapıya teslim hizmeti
- Kapıda ödeme ya da karşı ödemeli işlem bedeli
- Sigorta veya değer beyanı
- Adrese teslimde ikinci ve üçüncü deneme
- Yakıt ve hizmet katkı payları
- Vergiler
Farklı firmaların aynı paket için verdiği tahmini tutarları karşılaştırmak isterseniz ücret hesaplama sayfamızdan başlayabilirsiniz. Buradaki rakamlar tahminidir; kesin fiyat için şubeye ya da firmanın resmî kanallarına danışmanız gerekir.
Sık sorulan sorular
Desi mi ağırlık mı esas alınır?
Hangisi büyükse o. Bu yüzden ağır ama küçük paketlerde ağırlık, hafif ama hacimli paketlerde desi belirleyici olur.
Düzensiz şekilli ürünlerde ölçü nasıl alınır?
Ürünün değil, ambalajın en dış noktaları ölçülür. Silindirik bir gönderide çap iki kenar olarak kabul edilir.
Ölçüyü yanlış beyan edersem ne olur?
Gönderi şubede veya aktarma merkezinde yeniden ölçülür ve aradaki fark faturaya yansıtılır. E-ticaret gönderilerinde bu fark genellikle satıcıya fatura edilir.
Zarf gönderilerinde desi hesaplanır mı?
Belge zarfı gibi standart ürünler çoğu firmada sabit tarifeyle gider, desi hesabına girmez. Ancak zarfın içi şiştiğinde koli tarifesine geçebilir.